7Κρητικα τρόφιμα ,σύμμαχοι για την καρδιά

Η Κρητική διατροφή έχει αποδείξει μέσα από τις μακροχρόνιες έρευνες ότι ήξερε να προσέχει τους  ντόπιους που την τιμούσαν. Μόλις άρχισαν να ξεστρατίζουν άρχισε και αυτή να εκδικείται με τον τρόπο της. Ένα από τα αποτελέσματα είναι και η αύξηση των καρδιαγγειακών νοσημάτων που πλέον ταλαιπωρούν εκατομμύρια ανθρώπους ανά τον κόσμο.
Εμείς σας παρουσιάζουμε 7 τρόφιμα που προτιμούσαν οι παλαιότεροι και καλό θα ήταν να εντάξετε συστηματικά στο διαιτολόγιο σας για να έχετε καρδιά ”διαμάντι”.
1. Το Ελαιόλαδο,είναι ο απόλυτος θησαυρός που δίνει η κρητική γη. Η σύσταση του σε ακόρεστα λιπαρά οξέα το αναδεικνύουν ως τον απόλυτο σύμμαχο για την καρδιά σας. Οι ανάγκες μας  σε ελαϊκό οξύ, λινελαϊκό, α-λινολενικό και  αραχιδονικό οξύ, βιταμίνη E, πολυφαινόλες, τερπενικά οξέα, σκουαλένιο και φυτοστερόλες μπορούν εύκολα να καλυφτούν από μερικές κουταλιές ωμό ελαιόλαδο και να επιτύχουμε την  προστασία το καρδιαγγειακό μας σύστημα από τις φθορές του χρόνου και του σύγχρονου τρόπου ζωής. Προσοχή στην ποσότητα γιατί η υπερβολική κατανάλωση θα οδηγήσει σε αύξηση βάρους και αυτό θα επιβαρύνει την καρδιά σας.
2. Το Παξιμάδι ήταν η βάση της διατροφής των Κρητικών. Από το πρωινό γεύμα μέχρι και το δείπνο, σπάνια έλειπε το παξιμάδι. Ήταν αυτό που έδινε δύναμη και ενέργεια. Τα παξιμάδια θεωρούνται υψηλής διατροφικής αξίας είτε είναι κριθαρένια, είτε σικάλεως, είτε σταρένια. Καταναλώνοντας τα, καλύπτετε τις ανάγκες σας σε σύνθετους υδατάνθρακες, πρωτεΐνες και αμινοξέα. Ανάλογα τον τύπο του παξιμαδιού που θα επιλέξετε θα καλύψετε μεγάλο ποσοστό των ημερήσιων αναγκών σας σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β, μαγνήσιο, φώσφορο, σελήνιο, μαγγάνιο και χρώμιο. Ένα από τα μεγαλύτερα πλεοκτήματα του παξιμαδιού είναι η μεγάλη περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες που ρυθμίζουν τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα μας και μειώνουν την απορρόφηση λιπαρών κατά την πέψη.
3. Το Σταφύλι  καθώς και τα προϊόντα που προκύπτουν από αυτό, όπως το κρασί και το πετιμέζι φαίνεται να μην έλειπαν ποτέ από το Κρητικό σπίτι. Τα πλούσια αντιοξειδωτικά του σταφυλιού και κυρίως η ρεσβερατρόλη, μπορούν να αποτρέψουν την εμφάνιση καρδειαγγειακών νόσων και την μείωση της LDL χοληστερόλης στο αίμα. Επίσης οι σαπονίνες που βρίσκονται στον φλοιό του σταφυλιού μπορούν να εμποδίσουν την απορρόφηση της χοληστερόλης κατά την πέψη.
4. Τα Καρύδια που με την υψηλή περιεκτικότητα τους σε ω3- λιπαρά οξέα, αργινίνη, βιταμίνη Ε, μελατονίνη και αντιοξειδωτικά μπορούν να ανακηρυχθούν ως οι βασιλιάδες των ξηρών καρπών και δυναμικοί σύμμαχοι για την πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων. Οι  έρευνες έδειξαν ότι η συχνή κατανάλωση καρυδιών μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο το μεταβολικού συνδρόμου και να μειώσει τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και καρδιακής προσβολής κατά 50%.
5. Τα μπαρμπούνια και γενικότερα τα ψάρια που προσέφερε η θάλασσα στους ντόπιους και συνδυάζονταν πάντα με εποχιακά λαχανικά και μαγειρεύονταν με κάθε τρόπο. Η κατανάλωση τους ήταν μετριασμένη αλλά 420mg ω3 λιπαρών οξέων που δίνουν τα 100γρ μαγειρεμένων μπαρμπουνιών έρχονται να συμπληρώσουν το ”τοίχος” προστασίας της καρδιάς.
6. Η Γλιστρίδα η οποία χρησιμοποιείται από την αρχαιότητα για την θεραπεία πολλών παθήσεων. Λόγω της διουρητικής του δράσης μπορεί να μειώσει την αρτηριακή πίεση και επιπλέον η υψηλή περιεκτικότητα της σε ω3 λιπαρά οξέα βοηθάει στην πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων.
7. Τα Ρεβίθια όπως και τα υπόλοιπα όσπρια ήταν αρκετές φορές την εβδομάδα στο τραπέζι τους. Ήταν μία πολύ καλή επιλογή για ικανοποιητικό κορεσμό και κάλυψη βασικών αναγκών σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β, ασβέστιο σίδηρο και άλλα ιχνοστοιχεία, με χαμηλό προυπολογισμό!  Επίσης συνδυάζονταν με χόρτα και λαχανικά της εποχής, όπου το πιάτο γινόταν η απόλυτη αντιοξειδωτική πανδαισία. Τα όσπρια έχουν φυτοχημικά όπως σαπονίνες, λιγνάνες και φυτοστερόλες που αποδεδειγμένα έχουν σημαντική επίδραση στην υγεία του ανθρώπου και ειδικά στην πρόληψη των καρδειαγγειακών νοσημάτων.

Τέλος, θα πρέπει να τονιστεί ότι οι Κρητικοί είχαν πολύ αυξημένη φυσική δραστηριότητα λόγω της ενασχόλησης τους κυρίως με τις γεωργικές εργασίες και επειδή οι αποστάσεις που περπατούν ήταν πολύ μεγάλες. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα την διατήρηση ενός φυσιολογικού σωματικού βάρους και την ενδυνάμωση του καρδιαγγειακού συστήματος αφού ήταν συνεχώς σε αερόβιες δραστηριότητες.
Γι΄αυτο…     Για υγιή καρδιά… κινηθείτε και φάτε Κρητικά!

Γεωργία Σπ. Πετράκη
Διαιτολόγος- Διατροφολόγος

5+1 κρητικά πρωινά που θα λατρέψει η οικογένεια σας

 Το πρωινό γεύμα είναι ένα από τα σημαντικότερα δώρα που μπορούμε να προσφέρουμε στον οργανισμός μας. Δυστυχώς όμως ο σύγχρονος τρόπος ζωής οδήγησε πολλούς ανθρώπους να μην προλαβαίνουν την κατανάλωση του και  μας ώθησε – επέβαλε άλλα τρόφιμα μακριά από την παράδοση και τις υγιεινές επιλογές που ακολουθούσαν για αιώνες οι πρόγονοι μας.
 Εμείς επιλέξαμε να σας παρουσιάσουμε ορισμένες επιλογές βασισμένες στα ντόπια τρόφιμα αλλά προσαρμοσμένες στα σύγχρονα πρότυπα που έχουν περάσει στην νοοτροπία μας.
 Χορτόπιτα, μαραθόπιτες ή καλλιτσούνια με χόρτα για τους βιαστικούς. Είναι μια εύκολη, γρήγορη πολύ ισορροπημένη επιλογή.
 Μυζηθρόπιτες και σαρικόπιτες και άλλες πίτες που έχουν για γέμιση κάποιο γαλακτοκομικό όπως μυζήθρα και ανθότυρος, είναι ιδανική επιλογής για τα παιδιά. Συνδυάστες τις με μέλι ή πετιμέζι και αλλάξτε την μονοτονία του γάλακτος που κάνει πολλά παιδιά να δυσανασχετούν.
 Χόντρος με γάλα αντί για τα ξενόφερτο γάλα με δημητριακά που περιέχουν πολλές φορές αρκετά πρόσθετα και ζάχαρη. Εσείς προσθέστε για λίγη επιπλέον γεύση, μέλι ή κανέλα
 Ψωμί ολικής με παρθένο ελαιόλαδο, ρίγανι και μυζήθρα ή ανθότυρο για ένα ισορροπημένο πρωινό που θα χαρίσει τα μέγιστα οφέλη των πιο αγνών και ταπεινών υλικών που υπήρχαν στο σπίτι ενός Κρητικού.
 Σφουγγάτο με λαχανικά εποχής και ψωμί ολικής για τους λάτρεις του αυγού και των λαχανικών που θέλουν μια γενναία δόση πρωτεϊνης και αμινοξέων για να ξεκινήσουν της μέρα τους
+
 Ψωμί ολικής με ελαιόλαδο και πετιμέζι για να την λήψη συμπυκνωμένης ενέργειας και ισχυρότατων αντιοξειδωτικών που θα ενισχύσουν την σωματική και την πνευματική σας υγεία.

Μια επιπλέον πινελιά που μπορεί να κάνει την διαφορά στην προάσπιση της υγείας μας είναι η κατανάλωση αφεψήματος από μαλοτήρα, δίκταμο και άλλα βότανα του τόπου μας αντί του καφέ που συνηθίσαμε τις τελευταίες δεκαετίες.

Γεωργία Σπ. Πετράκη
Διαιτολόγος- Διατροφολόγος

Χαμηλότερη πίεση με 5 αλλαγες στην κουζίνα σας!

Δοκιμάστε πριν αλατίσετε! Το μεγαλύτερο λάθος που κάνουν οι περισσότεροι!
Διαβάστε τις ετικέτες τροφίμων και προτιμήστε τα τρόφιμα που δεν περιέχουν καθόλου νάτριο ή ελάχιστο. Φυσικά τα φρέσκα προϊόντα είναι πιο ασφαλής λύση γιατί δεν είναι ανάγκη η προσθήκη αλατιού για τη συντήρηση ή την βελτίωση της γεύσης τους.
Χρησιμοποιείστε μυρωδικά και μπαχαρικά στην συνταγή σας και προσθέστε επιπλέον αν σας φαίνεται ότι κάτι λείπει όταν το σερβίρετε! Μην ξεχνάτε ότι τα μπαχαρικά και τα μυρωδικά έχουν ευεργετικές επιδράσεις στην υγεία μας σε αντίθεση με το αλάτι.
Προσθέστε λεμόνι ή ξύδι. Θα δώσουν φρεσκάδα και γεύση στο πιάτο σας.
Δοκιμάστε μπαλσάμικο ή καλύτερα για πιο παραδοσιακή επιλογή οξύμελο για τους λάτρεις της γλυκόξινης γεύσης. Οι γλυκόξινες σως με βάση την σόγια θα πρέπει να αποφευχθούν λόγω υψηλής περιεκτικότητας σε νάτριο.

Οι συνήθεις ύποπτοι που κρύβουν αλάτι: αλλαντικά, κύβοι λαχανικών ή κρέατος, μερικά μιξ μπαχαρικών, κονσέρβες, μιξ για σως, η αλατισμένοι ξηροί καρποί, αλμυρά σνακ τύπου κράκερ ή κριτσίνια, πατάκια κ.α.

Γεωργία Σπ. Πετράκη
Διαιτολόγος- Διατροφολόγος

Γλιστρίδα

Αποφύγετε το κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα με γλιστρίδα

 Είναι εκπληκτική η περιεκτικότητα της ωμής γλιστρίδας σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα (α- λινολενικό οξύ), λιπαρά με αποδεδειγμένα ωφέλη για τη γενικότερη κατάσταση υγείας του οργανισμού και κυρίως την πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων.
 Οι έρευνες συστήνουν την κατανάλωση 250mg ω-3 λιπαρών οξέων 2 φορές την εβδομάδα κυρίως από λιπαρά ψάρια ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος. Επίσης καλές πηγές ω-3 λιπαρών οξέων είναι τα καρύδια, η σόγια και ο λιναρόσπορος.
 Εσείς όμως μπορείτε να ενισχύσετε την προστασία της καρδιάς σας με την καθημερινή κατανάλωση μικρών ποσοτήτων γλιστρίδας στην σαλάτα σας ή στην μαγειρική σας. Γιατί μην ξεχνάτε ότι είναι ένα απλό, ταπεινό και εύκολο στην εύρεση λαχανικό που πιθανότατα να μην σας κοστίσει τίποτα, αλλά τα οφέλη της κατανάλωσης του ανεκτήμητα!
(Να σημειωθεί ότι οι περισσότεροι Δυτικοί Ευρωπαίοι καταφεύγουν στην λύση των διατροφικών συμπληρωμάτων για να επιτύχουν την πολυπόθητη κατανάλωση ω-3 λιπαρών οξέων. Γι΄αυτό εκμεταλευτείτε αυτό που τόσο πλουσιοπάροχα μας προσφέρει η Ελληνική γη)


Γεωργία Πετράκη
Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Το Harvard συστήνει ελαιόλαδο για υγιεινή διατροφή

Την κατανάλωση φυτικών ελαίων και κυρίως ελαιολάδου, συστήνουν τα τμήματα Δημόσιας Υγείας και Ιατρικής του Πανεπιστημίου του Harvard το οποίο δημιούργησε το ιδανικό «πιάτο» διατροφής, απαντώντας ουσιαστικά σε ανάλογη καμπάνια του υπ.Γεωργίας των Η.Π.Α.
Όλα ξεκίνησαν, τον Ιούνιο του 2011 όταν δημοσιεύτηκε από το Υπουργείο Γεωργίας των Η.Π.Α. το «MyPlate» (Το Πιάτο Μου), στο πλαίσιο προσπάθειας ενημέρωσης των Αμερικανών για τις αναλογίες που πρέπει να έχει ένα ισορροπημένο γεύμα και το μέγεθος των μερίδων.

Όμως το Πανεπιστήμιο του Harvard φαίνεται ότι δεν ικανοποιήθηκε με την καμπάνια του Υπουργείου Γεωργίας, αφού θέλησε να βασιστεί πάνω της και να την εξελίξει παρέχοντας περισσότερες λεπτομέρειες, σύμφωνα με τα τελευταία επιστημονικά στοιχεία.

Επίσης, τονίζουν πως η συγκεκριμένη προσπάθεια είναι απαλλαγμένη από τα πολιτικά και τα εμπορικά λόμπι που επηρεάζουν την βιομηχανία των τροφίμων. Έτσι τα τμήματα της Δημόσιας Υγείας και της Ιατρικής του Πανεπιστημίου συνεργάστηκαν για να μας παρουσιάσουν τον Σεπτέμβριο του 2011, το «Healthy Eating Plate».

Το πρώτο που κάνει εντύπωση είναι ότι συστήνουν την κατανάλωση ελαιολάδου, σαν πηγή λίπους, πράγμα που μπορεί να θεωρηθεί επιτυχία αλλά και μεγάλη ευκαιρία για τις ελαιοπαραγωγικές χώρες όπως η Ελλάδα.

Το Healthy Eating Plate προτρέπει τους καταναλωτές να χρησιμοποιήσουν ελαιόλαδο ή άλλα φυτικά έλαια στο φαγητό και τις σαλάτες και να αποφύγουν την κατανάλωση ζωικού λίπους, για την αποφυγή εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων.
(Το Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ δεν αναφέρει τίποτα για την προτίμηση λιπαρής ύλης, αφήνοντας ένα τόσο σημαντικό κομμάτι τις διατροφής αδιευκρίνιστο.)

Όσο αφορά την ενυδάτωση του οργανισμού το Harvard αντιτίθεται στα λόμπι των βιομηχανιών αναψυκτικών και προτρέπει το κοινό να καταναλώνει νερό και ροφήματα όπως ο καφές και το τσάι με την προϋπόθεση ότι θα περιέχουν μηδαμινή ή ελάχιστη ζάχαρη ώστε να αποφευχθεί η αύξηση του σωματικού βάρους τους.
Συστήνει την περιορισμένη κατανάλωση γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων σε μία με δύο μερίδες την ημέρα και ένα μόνο ποτήρι 100% φυσικού χυμού.
(Το υπουργείο Γεωργίας συστήνει την κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων σε κάθε γεύμα χωρίς να υπολογίζει τα στοιχεία που ενοχοποιούν την υπερκατανάλωση τους για σοβαρά προβλήματα υγείας).

Τέλος, το Υπουργείο Γεωργίας δεν αναφέρει πουθενά τα σημαντικά οφέλη της συστηματικής άσκησης, που αποδεδειγμένα βοηθά στην προαγωγή της υγείας και της ευεξίας του ανθρώπου.

Τροφή για σκέψη, μελέτη και προβληματισμό…

Το θετικό είναι ότι είναι μία ευκαιρία για την προώθηση του πολύτιμου ελαιολάδου μας!

Πρέπει όμως να βρεθεί και τρόπος σωτηρίας και προώθησης των μοναδικών τυριών μας!

Γεωργία Σπ. Πετράκη
Διαιτολόγος- Διατροφολόγος

Πηγή: http://www.hsph.harvard.edu

Κρήτη - Κοιτίδα της υγιεινής διατροφής

Με την Κρητική διατροφή έχουν ασχοληθεί γιατροί παγκοσμίου φήμης και έχει αποδειχθεί τρόπος διατροφής που μας παρέχει υγεία και ευεξία. Δυστυχώς όμως τα τελευταία χρόνια έχει παραμεληθεί με όλα τα γνωστά αποτελέσματα που έχει μια διατροφή με αυξημένα λιπαρά και αμφιβόλου ποιότητας σπορέλαια, αναμιγμένα ως συνήθως με ορυκτέλαια και μαργαρίνες.

Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού, το 44% των ταξιδιωτών ανά τον κόσμο θεωρούν το φαγητό ως κύρια επιλογή του τόπου που θα επισκεφτούν. Ωστόσο, ο γαστρονομικός τουρισμός του τόπου μας ελάχιστα έχει αναπτυχθεί παρ’ότι έχουμε όλα τα εχέγγυα της υγιεινής διατροφής με την άριστη ποιότητα πρώτης ύλης από πλευράς φρεσκάδας αρωμάτων, τοπικές φυλές αρνιών–αιγών, τυροκομικών προϊόντων, με τα μελισσοσμίνη μας να μαζεύουν τη γύρη και το νέκταρ από το θυμάρι–θρούμπη-ρίγανη και τα χόρτα μας..

Οι επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν τοπικές πρώτες ύλες είναι λίγες. Για παράδειγμα, μερικοί αρτοποιοί χρησιμοποιούν ευρέως σπορέλαια ή υποβαθμισμένες μαργαρίνες με αποτέλεσμα τα παξιμάδια τους να έχουν μια γεύση νταγκή καθώς και τα κουλουράκια επίσης, ενώ αν χρησιμοποιούσαν ελαιόλαδο παρθένο τα αρτοποιήματα τους θα είχαν μια υπέροχη γεύση.
Παράλληλα, θα έδινε μεγαλύτερη οικονομική άνθηση στον παραγωγό, στον τυποποιό καθώς και μια γευστική απόλαυση στον καταναλωτή. Επίσης, σε μερικά εστιατόρια –ταβέρνες συναντάται κάτι παρόμοιο μαγειρεύοντας ή τηγανίζοντας με σπορέλαιο. Εταιρίες τροφίμων, αρτοποιία, ταβέρνες-εστιατόρια που κάνουν χρήση των τοπικών πρώτων υλών, βρίσκονται πρώτες στις προτιμήσεις των καταναλωτών. Επιπλέον, υπάρχουν προϊόντα που δεν έχουν αναδειχθεί και δεν έχουν μπει στο ράφι των υπεραγορών της νοικοκυράς και του μάγειρα. Ενδεικτικά, σας αναφέρω την χούμελη, ένα προϊόν της μέλισσας που μπορεί να χρησιμοποιηθεί στις σαλάτες ή για μαρινάρισμα.

Το κρήταμο, το οποίο έχει χαρακτηριστεί από τους επιστήμονες σαν η τροφή του μέλλοντος, μιας και περιέχει πολύ μεγάλες ποσότητες βιταμίνης C, σε άλλα νησιά το χρησιμοποιούν ευρέως ως τουρσί ή φρέσκο. Τα αρωματικά βότανα στη μαγειρική εμπλουτίζουν γευστικά τα εδέσματα. Επίσης, με τα άγρια χόρτα μπορούμε να παρασκευάσουμε διάφορα αφεψήματα που είναι πλούσια σε αντιοξιδοτικά που είναι απαραίτητα στον οργανισμό μας, όπως σταμναγκάθι, ροδίκιο κλπ.

Με τα τσιγαριστά χόρτα μπορούμε να παρασκευάσουμε πομάδα [pesto] που όπως αντιλαμβάνεστε είναι πολύ νόστιμο. Τα σύγκλινα με ελαιόλαδο, το γαμοπίλαφο που είναι περιζήτητο στους επισκέπτες αλλά δυστυχώς λίγοι το γεύονται, τη σαλάτα του γιαλού που μπορείς να παρασκευάσεις, διάφορους μεζέδες–εδέσματα που αφήνουν τις καλύτερες εντυπώσεις, διάφορες παρασκευές με το αβοκάντο, την παλαιωμένη γραβιέρα ή αν είσαι τυχερός κεφαλογραβιέρα του 2005-2006-2007 κομμένη σε νιφάδες στη σαλάτα.
Ο γαστρονομικός τουρισμός που μεσουρανεί στην τουριστική αγορά και επιφέρει τεράστια οικονομικά οφέλη στις γείτονες μεσογειακές χώρες, ελάχιστα έχει απασχολήσει τους επιχειρηματίες ανεξάρτητου μεγέθους παρ’ ότι η Κρητική διατροφή αποτελεί μόδα και επικρατεί ως σύγχρονο μοντέλο υγιεινής διατροφής. Μάλιστα στη Γαλλία υπάρχει στην αγορά δισκία (nutri-Crete) Κρητικής διατροφής. Επίσης, στη Γερμανία υπάρχουν διατροφικά κέντρα ευεξίας με πρότυπο την Κρητική διατροφή και σίγουρα θα υπάρχουν και σε άλλες χώρες. Σήμερα, δεν έχουμε αναδείξει την Κρήτη ως κοιτίδα του συγκεκριμένου τρόπου διατροφής και δεν την εκμεταλλευόμαστε ως θησαυρό ανάπτυξης και ως μοντέλο αξέχαστων γευστικών εμπειριών, όπως έχουν κάνει άλλες χώρες.

Γιάννης Αποστολάκης,

Chef ΜΑΙΧ &

Μέλος του Δ.Σ της Λέσχης Κρητικής Γαστρονομίας